Ảnh: Nguyễn Xuân Tư

Những kết quả đạt được trong thời gian qua không chỉ phản ánh sức phục hồi mạnh mẽ của ngành mà còn tạo nền tảng để du lịch bước vào một chu kỳ phát triển mới. Trong bối cảnh đất nước đang thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, khoa học công nghệ và hội nhập quốc tế sâu rộng, du lịch đứng trước cơ hội lịch sử để tái định vị vai trò, đóng góp ngày càng lớn hơn vào sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Du lịch ngày càng khẳng định vai trò động lực tăng trưởng

Cùng với quá trình phát triển của đất nước, du lịch Việt Nam ngày càng gia tăng về quy mô với tốc độ tăng trưởng cao. Giai đoạn 2015-2019, du lịch Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm trên 22%, xếp vào nhóm tăng trưởng cao nhất trên thế giới. Năm 2019, ngành du lịch đón 18 triệu lượt khách quốc tế, 85 triệu lượt khách nội địa, tổng thu du lịch đạt khoảng 755 nghìn tỷ đồng, đóng góp của du lịch vào GDP đạt khoảng 9,2%.

Sau đại dịch Covid-19, ngành du lịch phục hồi mạnh mẽ và đạt tốc độ tăng trưởng bứt phá. Năm 2025, Việt Nam lần đầu tiên đón 21,2 triệu lượt khách quốc tế, vượt xa mức kỷ lục 18 triệu lượt trước đại dịch Covid-19; khách nội địa đạt 137 triệu lượt, tổng thu du lịch lần đầu tiên đạt mốc 1 triệu tỷ đồng. Tốc độ phục hồi và tăng trưởng của du lịch Việt Nam được UN Tourism đánh giá thuộc vào nhóm hàng đầu khu vực châu Á. Năm 2026, toàn ngành phấn đấu đón 25 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 150 triệu lượt khách nội địa, tổng thu du lịch đạt 1,125 triệu tỷ đồng.

Ảnh: Nguyễn Đức Toàn

Những con số trên không chỉ phản ánh quy mô ngày càng lớn của thị trường du lịch mà còn cho thấy năng lực phục hồi, sức chống chịu và dư địa phát triển rất lớn của ngành trong giai đoạn mới.

Sự phát triển của ngành không chỉ được phản ánh qua quy mô thị trường hay tốc độ tăng trưởng, mà còn ở những đóng góp vào sự phát triển các ngành, lĩnh vực khác. Mỗi dòng khách du lịch đều kéo theo nhu cầu về vận tải, lưu trú, thương mại, ẩm thực, nông nghiệp, công nghiệp văn hóa, dịch vụ số, logistics... tạo nên hiệu ứng lan tỏa rộng khắp trong nền kinh tế. Chính khả năng kết nối và tạo giá trị liên ngành đã khiến du lịch ngày càng được nhìn nhận như một ngành kinh tế tổng hợp có sức lan tỏa lớn.

Thực tiễn cho thấy, ở những địa phương phát triển du lịch hiệu quả, ngành du lịch đã góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, mở rộng không gian dịch vụ, gia tăng nguồn thu và tạo sinh kế cho người dân. Từ các trung tâm du lịch lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Khánh Hòa đến những địa phương đang vươn lên mạnh mẽ như Ninh Bình, Thanh Hóa, An Giang… du lịch đã và đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Thời cơ để tái định vị năng lực cạnh tranh

Ảnh: Võ Văn Tiến

Trong giai đoạn mới, lợi thế cạnh tranh của điểm đến không còn chỉ đến từ tài nguyên thiên nhiên hay cảnh quan đẹp. Điều quyết định sức hấp dẫn giờ đây là khả năng kiến tạo trải nghiệm khác biệt, chất lượng dịch vụ, mức độ thuận tiện, ứng dụng công nghệ và năng lực quản trị điểm đến. Đây cũng là xu hướng đang định hình lại bản đồ cạnh tranh của du lịch toàn cầu.

Đối với Việt Nam, đây là thời điểm hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi. Môi trường chính trị - xã hội ổn định, chính sách thị thực ngày càng cởi mở, kết nối hàng không quốc tế được mở rộng, hạ tầng giao thông tiếp tục được đầu tư đồng bộ, cùng với quá trình chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn nền kinh tế đang tạo nên những lợi thế mới để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành.

Cùng với đó, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng số không chỉ thay đổi phương thức quảng bá mà còn mở ra cách thức quản trị hiện đại hơn, giúp dự báo dòng khách, cá thể hóa trải nghiệm, tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả điều hành điểm đến. Trong khi đó, phát triển xanh, giảm phát thải và bảo tồn giá trị văn hóa bản địa ngày càng trở thành tiêu chí đánh giá sức hấp dẫn của điểm đến trên thị trường quốc tế.

Doanh nghiệp lữ hành Nhật Bản đến Việt Nam khảo sát

Đổi mới mô hình tăng trưởng để kiến tạo giá trị mới

Bước vào kỷ nguyên mới, du lịch Việt Nam đang có những tiền đề thuận lợi chưa từng có. Các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; hội nhập quốc tế; phát triển kinh tế tư nhân; phát triển văn hóa Việt Nam... đang mở ra những không gian phát triển rộng lớn hơn cho ngành du lịch. Đây không chỉ là những động lực mới cho tăng trưởng mà còn tạo điều kiện để ngành nâng cao năng lực cạnh tranh, đổi mới mô hình phát triển và thích ứng tốt hơn với những thay đổi của thị trường.

Khát vọng của du lịch Việt Nam trong giai đoạn tới không đơn thuần là gia tăng lượng khách hay mở rộng quy mô thị trường mà hướng tới chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng, tạo ra giá trị mới, đóng góp ngày càng hiệu quả hơn cho nền kinh tế. Khát vọng đó gắn liền với mục tiêu đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, có khả năng dẫn dắt tăng trưởng trong lĩnh vực dịch vụ và tạo động lực phát triển cho nhiều ngành, lĩnh vực.

Trong mô hình phát triển mới, thành công của ngành sẽ không chỉ được đánh giá bằng số lượt khách hay doanh thu mà còn bằng mức chi tiêu bình quân, thời gian lưu trú, mức độ hài lòng của du khách, tỷ lệ khách quay trở lại, khả năng hình thành các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, sức lan tỏa tới các ngành kinh tế khác và đóng góp vào nâng cao hình ảnh quốc gia.

Ảnh: Huỳnh Nam Đông

Mục tiêu đó chỉ có thể hiện thực hóa khi đặt du lịch ở vị trí trung tâm của hệ sinh thái kinh tế tổng hợp, vừa cộng hưởng nâng cao giá trị gia tăng, vừa bảo đảm sự gắn kết, phát triển bền vững các trụ cột kinh tế - văn hóa - xã hội - môi trường, củng cố quốc phòng an ninh, mở rộng ngoại giao văn hóa và hội nhập quốc tế.

Mô hình phát triển du lịch cần được chuyển từ số lượng sang chất lượng, thông minh, xanh, sáng tạo; nâng cao chất lượng, trải nghiệm, năng lực cạnh tranh của sản phẩm du lịch, dịch vụ; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, giải quyết tốt vấn đề lao động việc làm và an sinh xã hội. Nâng cao năng lực quản trị du lịch theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ số, quản trị theo dữ liệu, mở rộng không gian sáng tạo, đi cùng với bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, kỳ vọng dành cho du lịch không chỉ dừng ở việc trở thành ngành kinh tế mũi nhọn theo quy mô mà còn phải trở thành ngành dẫn dắt đổi mới mô hình tăng trưởng trong lĩnh vực dịch vụ, góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển xanh và nâng cao hình ảnh quốc gia.

Tầm nhìn ấy đòi hỏi sự chuyển biến đồng bộ từ tư duy phát triển đến thể chế, chính sách, quản trị và chất lượng nguồn nhân lực. Khi lấy chất lượng, sáng tạo, bản sắc và tính bền vững làm nền tảng, du lịch Việt Nam không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn có thể trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, mở rộng không gian phát triển và nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Trung tâm Thông tin du lịch